TSH, FT4 là gì? Cách đọc kết quả xét nghiệm tuyến giáp cho người mới
Tuyến giáp nhỏ như con bướm ở cổ nhưng ảnh hưởng đến nhịp tim, cân nặng, giấc ngủ, tâm trạng và kinh nguyệt. Bệnh tuyến giáp rất hay gặp ở phụ nữ, và phiếu xét nghiệm với "TSH, FT4" làm nhiều người bối rối.
TSH và FT4 là gì
- TSH do tuyến yên tiết ra, như "người điều khiển" tuyến giáp. Tuyến giáp yếu thì tuyến yên tăng TSH để thúc; tuyến giáp hoạt động quá mạnh thì TSH giảm.
- FT4 là hormone thyroxin tự do do tuyến giáp tiết ra, là chỉ số cho biết "sản lượng" thực tế.
Hai chỉ số đi ngược chiều nhau, nên đọc cùng nhau, không đọc riêng một số.
Bảng đọc nhanh
| TSH | FT4 | Gợi ý |
|---|---|---|
| Thấp | Cao | Cường giáp |
| Cao | Thấp | Suy giáp |
| Cao | Bình thường | Suy giáp cận lâm sàng (nhẹ) |
| Thấp | Bình thường | Cường giáp cận lâm sàng (nhẹ) |
| Bình thường | Bình thường | Chức năng giáp ổn |
Khoảng tham chiếu ghi trên phiếu; TSH thường quanh 0,4–4,0 mIU/L, FT4 quanh 10–22 pmol/L, nhưng mỗi phòng xét nghiệm có khoảng riêng [DEMO].
Triệu chứng nên nghĩ tới
- Cường giáp: hồi hộp, run tay, đổ mồ hôi, sợ nóng, sụt cân dù ăn nhiều, tiêu chảy, mất ngủ.
- Suy giáp: mệt, buồn ngủ, sợ lạnh, tăng cân, táo bón, da khô, rụng tóc, phù mặt, kinh nguyệt rối loạn.
- Bướu cổ, nhân giáp: cổ to, vướng nuốt, tự sờ thấy cục.
Nhiều trường hợp nhẹ gần như không có triệu chứng và chỉ phát hiện khi xét nghiệm.
Những điều làm lệch kết quả
- Biotin (vitamin B7) liều cao trong thực phẩm chức năng làm sai lệch nhiều xét nghiệm miễn dịch, kể cả TSH, FT4. Thường được khuyên ngưng 2–3 ngày trước khi lấy máu, theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Bệnh cấp tính nặng, thuốc steroid, amiodaron, iod liều cao
- Mang thai: khoảng tham chiếu khác người không mang thai
Siêu âm tuyến giáp để làm gì
Xét nghiệm máu cho biết chức năng; siêu âm cho biết hình thái: kích thước, nhân, tính chất nhân. Nhân giáp rất thường gặp và phần lớn lành tính, nhưng nhân có đặc điểm nghi ngờ cần chọc hút tế bào (FNA) tại cơ sở chuyên khoa. Bác sĩ siêu âm sẽ ghi rõ đặc điểm và đề xuất theo dõi.
Nên làm gì khi kết quả bất thường
Đừng tự mua thuốc. Mang phiếu đến bác sĩ nội tiết, kèm siêu âm. Điều trị cường giáp, suy giáp có thuốc hiệu quả và an toàn khi theo dõi đúng, nhưng liều cần cá nhân hóa.
Tại Chuẩn Y, xem xét nghiệm tuyến giáp: TSH 130.000đ, FT4 130.000đ [DEMO], cùng buổi với siêu âm tuyến giáp. Nhắn Zalo 0941 388 887 để đặt lịch.
