Men gan cao có nguy hiểm không? AST, ALT tăng do đâu và làm gì tiếp
Nhận phiếu xét nghiệm thấy dòng ALT in đậm, nhiều người hoảng nghĩ mình sắp xơ gan. Thực tế, men gan cao rất hay gặp, phần lớn mức nhẹ và có thể cải thiện. Nhưng cũng có trường hợp cần xử trí sớm.
Men gan là gì
AST và ALT là các enzyme nằm trong tế bào gan. Khi tế bào gan bị tổn thương, enzyme thoát ra máu và chỉ số tăng. ALT đặc hiệu cho gan hơn, còn AST cũng có ở cơ và tim. Men gan cao là dấu hiệu gan đang bị kích thích, chưa nói được nguyên nhân hay mức nặng của bệnh.
Mức tăng nói lên điều gì
- Tăng nhẹ (dưới 2–3 lần mức trên bình thường): thường gặp nhất, hay do gan nhiễm mỡ, uống rượu bia, thừa cân, thuốc.
- Tăng vừa (3–10 lần): có thể do viêm gan virus, viêm gan do thuốc, rượu.
- Tăng rất cao (hơn 10 lần): cần bác sĩ đánh giá sớm, nghĩ đến viêm gan cấp, ngộ độc.
Mức bình thường khác nhau giữa các phòng xét nghiệm và giữa nam, nữ; hãy xem khoảng tham chiếu trên phiếu của bạn.
Nguyên nhân hay gặp ở người Việt
- Gan nhiễm mỡ: thừa cân, vòng bụng lớn, mỡ máu cao, tiểu đường.
- Rượu bia: AST thường cao hơn ALT, GGT cao.
- Thuốc và thực phẩm chức năng: paracetamol liều cao, một số kháng sinh, thuốc lao, thuốc đông y, "thuốc bổ gan" không rõ nguồn gốc.
- Viêm gan virus B, C: cần xét nghiệm HBsAg, anti-HCV nếu chưa từng thử.
- Tập thể thao rất nặng: AST tăng tạm thời do tổn thương cơ.
Nên làm gì
- Làm lại xét nghiệm sau 2–4 tuần nếu tăng nhẹ, kiêng rượu bia và ngưng thực phẩm chức năng không cần thiết trong thời gian đó.
- Siêu âm ổ bụng xem gan có nhiễm mỡ, xơ hóa, sỏi mật.
- Xét nghiệm thêm GGT, bilirubin, viêm gan B, C nếu bác sĩ chỉ định.
- Gặp bác sĩ tiêu hóa gan mật khi men gan tăng kéo dài trên 3 tháng hoặc tăng nhiều.
Khi nào cần đi khám ngay
Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải kéo dài, buồn nôn nhiều, mệt lả. Đừng chờ làm lại xét nghiệm.
Tại Chuẩn Y
Bạn có thể làm xét nghiệm mỡ máu, men gan, thận (AST + ALT 80.000đ [DEMO]) kèm siêu âm ổ bụng trong cùng buổi sáng. Bác sĩ đọc và giải thích; trung tâm không kê đơn, sẽ gợi ý bạn gặp chuyên khoa phù hợp.
Gọi hoặc nhắn Zalo 0941 388 887 để đặt lịch lấy mẫu từ 6:30 sáng.
